Bugün hayranlıkla gezdiğimiz Budapeşte, aslında her zaman tek bir şehir değildi. 1873 yılına kadar Tuna Nehri’nin iki yakası; tepelik taraftaki Buda ve düzlük taraftaki Peşte (ve aradaki küçük Óbuda) ayrı şehirlerdi. İşte bu büyüleyici başkentin dönüm noktaları
1. Roma Dönemi ve Aquincum (MS 1. Yüzyıl)
Budapeşte’nin kökleri Romalılara dayanıyor. Bugün Óbuda dediğimiz bölgede kurulan Aquincum, Roma İmparatorluğu’nun önemli bir sınır şehriydi. Bugün hala bu döneme ait antik kalıntıları şehirde görmek mümkün.
2. Macar Boylarının Gelişi ve Moğol İstilası
896 yılında Macar boyları bu topraklara yerleşti. Ancak 1241’deki Moğol İstilası şehri yerle bir etti. Kral IV. Béla, şehri savunmak için bugün “Buda Kalesi” olarak bildiğimiz bölgeye ilk surları inşa ettirdi; bu Budapeşte’nin yükselişinin başlangıcıydı.
3. Osmanlı Dönemi (1541 - 1686)
Budapeşte, yaklaşık 150 yıl boyunca Osmanlı idaresinde kaldı. Bu dönemin en büyük mirası, bugün hala turistlerin en sevdiği duraklardan olan Gül Baba Türbesi ve o meşhur Türk Hamamlarıdır (Rudas ve Király hamamları gibi).
4. Avusturya-Macaristan ve Altın Çağ
yüzyılın sonu Budapeşte’nin en görkemli dönemiydi. 1867’de kurulan ikili monarşi ile şehir hızla kalkındı. Parlamento Binası, Opera ve Zincirli Köprü gibi devasa yapılar bu dönemde, Viyana ile yarışmak için inşa edildi. Budapeşte bu dönemde “Doğu’nun Paris’i” lakabını kazandı.
5. Dünya Savaşları ve Sovyet Dönemi
İkinci Dünya Savaşı’nda şehir ağır hasar gördü ve tüm köprüler havaya uçuruldu. Savaş sonrası başlayan Sovyet dönemi, şehirde soğuk savaş mimarisini ve ünlü “Citadella” (Özgürlük Heykeli) gibi anıtları bıraktı. 1956 yılındaki halk ayaklanması ise Macarların özgürlük mücadelesinin en önemli simgelerinden biridir.